Κυκλοφόρησε το νέο φύλλο της ΦΩΝΗΣ της ΣΑΛΑΜΙΝΑΣ- Δείτε το εξώφυλλο και διαβάστε το editorial

Η ευθύνη δεν σταματά στην πόρτα του δημάρχου.

Κάθε φορά που μια δημοτική αρχή αποτυγχάνει, η πρώτη –και συχνά η μοναδική– φράση που ακούγεται είναι: «Φταίει ο δήμαρχος». Είναι όμως έτσι; ναι μεν, αλλά..

Ο δήμαρχος έχει αναμφίβολα την κορυφαία πολιτική ευθύνη. Δεν είναι όμως μόνος του στη διοίκηση του Δήμου. Δίπλα του βρίσκονται οι αντιδήμαρχοι, οι οποίοι δεν διορίζονται για να καταλαμβάνουν μια καρέκλα ή να συνοδεύουν τον δήμαρχο στις δημόσιες εμφανίσεις. Αναλαμβάνουν συγκεκριμένους τομείς, ασκούν διοίκηση, λαμβάνουν αποφάσεις, εισηγούνται λύσεις και κρίνονται από το αποτέλεσμα.

Όταν η καθαριότητα καταρρέει, όταν οι δημόσιοι χώροι εγκαταλείπονται, όταν τα έργα καθυστερούν ή όταν τα προβλήματα των πολιτών συσσωρεύονται χωρίς αντιμετώπιση, δεν μπορεί κανείς να κρύβεται πίσω από τη φράση «αποφασίζει ο δήμαρχος». Η ευθύνη δεν μεταβιβάζεται προς τα πάνω μόνο όταν τα πράγματα πάνε άσχημα. Η διοίκηση είναι συλλογική και η λογοδοσία αφορά όλους όσοι ασκούν εξουσία.

Όταν, μάλιστα, ο δήμαρχος δεν αναγνωρίζει έγκαιρα ή επιλέγει να μην παραδεχθεί την αποτυχία ενός αντιδημάρχου στον τομέα ευθύνης του, τότε η δική του πολιτική ευθύνη βαραίνει ακόμη περισσότερο. Η ανοχή στη δυσλειτουργία και η κάλυψη λαθών που επηρεάζουν την καθημερινότητα των πολιτών δεν αποτελεί ουδετερότητα, αλλά συνειδητή επιλογή διοίκησης.

Ένας αντιδήμαρχος που γνωρίζει τα προβλήματα αλλά δεν ενεργεί, που σιωπά ενώ βλέπει τις δυσλειτουργίες να πολλαπλασιάζονται ή που αρκείται σε δικαιολογίες, δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι δεν έχει ευθύνη. Η σιωπή απέναντι στην αποτυχία δεν είναι ουδετερότητα· είναι πολιτική επιλογή.

Οι πολίτες δεν εκλέγουν δημοτικές αρχές για να αναζητούν συνεχώς άλλοθι. Εκλέγουν ανθρώπους που αναλαμβάνουν δεσμεύσεις, διαχειρίζονται δημόσιους πόρους και οφείλουν να δίνουν λύσεις. Και όταν οι λύσεις δεν έρχονται, η κοινωνία δικαιούται να ζητά εξηγήσεις από όλους, όχι μόνο από τον πρώτο πολίτη του Δήμου.

Η ανάληψη ευθύνης είναι πράξη πολιτικού θάρρους. Αντίθετα, η μετακύλισή της αποτελεί ένδειξη αδυναμίας. Σε μια υγιή δημοκρατία, οι επιτυχίες πιστώνονται σε όλους όσοι εργάστηκαν για αυτές. Το ίδιο όμως συμβαίνει και με τις αποτυχίες.

Γιατί η εμπιστοσύνη των πολιτών δεν χάνεται μόνο από τα λάθη. Χάνεται κυρίως όταν κανείς δεν έχει το θάρρος να πει: «Ναι, είχα κι εγώ την ευθύνη.»

Η ευθύνη, λοιπόν, δεν σταματά μόνο στην πόρτα του δημάρχου. Ξεκινά από εκεί και διαχέεται σε κάθε αιρετό που αποδέχθηκε να διοικήσει. Όποιος διεκδικεί την τιμή της εξουσίας, οφείλει να αποδέχεται και το βάρος της λογοδοσίας.

Νίκος Γιαννόπουλος