Ο ΝΕΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΣΕΠΗ ΜΑΣ ΛΕΓΕΤΑΙ “ΠΛΗΡΩΝΩ ΟΣΟ ΠΕΤΑΩ”

της Υβόνης Αραβανή
Δημοτική Σύμβουλος

από την έντυπη “Φωνή της Σαλαμίνας”

Το χρονικό ενός προαναγγελθέντος λογαριασμού για τη Σαλαμίνα

Η αντίστροφη μέτρηση για μια ριζική αλλαγή στη διαχείριση των απορριμμάτων έχει ήδη ξεκινήσει. Από την 1η Ιανουαρίου 2028, η εφαρμογή του συστήματος «Πληρώνω Όσο Πετάω» (ΠΟΠ) καθίσταται πλέον υποχρεωτική για όλους τους δήμους της χώρας με πληθυσμό άνω των 20.000 κατοίκων. Η θεμελιώδης ευρωπαϊκή αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» περνά στην πράξη. Τα δημοτικά τέλη καθαριότητας παύουν να υπολογίζονται οριζόντια και άδικα βάσει των τετραγωνικών μέτρων του ακινήτου. Αντίθετα, η χρέωση θα γίνεται αυστηρά ανταποδοτικά, με βάση την πραγματική ποσότητα των συμμείκτων απορριμμάτων που παράγει κάθε νοικοκυριό και επιχείρηση.

Πρόκειται για ένα δίκαιο μοντέλο που ανταμείβει τον πολίτη. Δηλαδή όσο περισσότερο ανακυκλώνεις και διαχωρίζεις στην πηγή (χαρτί, γυαλί, μέταλλο, πλαστικό και βιοαπόβλητα στον καφέ κάδο), τόσο λιγότερα σύμμεικτα οδηγείς στην ταφή και τόσο χαμηλότερα δημοτικά τέλη πληρώνεις.

---

---

Ωστόσο, η μετάβαση αυτή δεν γίνεται αυτόματα ούτε με ευχολόγια. Απαιτεί άμεσο σχεδιασμό, αυστηρή οργάνωση και σύγχρονες υποδομές: έξυπνους κάδους με ψηφιακά τσιπ ταυτοποίησης (RFID), ειδικές προπληρωμένες σακούλες, πυκνό δίκτυο χωριστής συλλογής οργανικών και πλήρη ψηφιακή παρακολούθηση.

Εδώ τίθεται το κρίσιμο ερώτημα.

Πόσοι δήμοι θα είναι πραγματικά έτοιμοι την 1η Ιανουαρίου 2028;

Και το κυριότερο!

Πού βρίσκεται η Σαλαμίνα;

Τα κονδύλια στα χαρτιά κι οι υποδομές ανύπαρκτες…

Στη Σαλαμίνα, η απάντηση στο ερώτημα της ετοιμότητας δεν είναι απλώς απογοητευτική, είναι ανησυχητική. Ο Δήμος Σαλαμίνας είχε λάβει χρηματοδότηση για την υλοποίηση πιλοτικού προγράμματος «Πληρώνω Όσο Πετάω», στο πλαίσιο της σχετικής πρόσκλησης ήδη από τις 12 Ιουλίου 2022. Το έργο αυτό αποτυπώνεται μάλιστα επίσημα στην κατάρτιση του Τεχνικού Προγράμματος (αρ. απόφασης 39/2023, 13 Φεβρουαρίου 2023).

---

---

Κι όμως, ενώ η χρηματοδότηση εξασφαλίστηκε και τα χρόνια πέρασαν, τα χρήματα παραμένουν στο συρτάρι έως σήμερα και το πιλοτικό πρόγραμμα παραμένει ανενεργό.

Καμία ουσιαστική εφαρμογή στο πεδίο, καμία ενημέρωση των δημοτών, καμία πιλοτική ζώνη δοκιμών, καμία σοβαρή υποδομή.

Παράλληλα την ίδια ώρα που θα έπρεπε να πολλαπλασιάζονται τα ρεύματα ανακύκλωσης, η καθημερινή πραγματικότητα στο νησί κινείται προς την ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση. Το πρόσφατο κλείσιμο των «Σπιτιών Ανακύκλωσης» άφησε το νησί κυριολεκτικά ξεκρέμαστο.

Ενώ άλλοι δήμοι προνόησαν έγκαιρα, ανέπτυξαν εναλλακτικά δημοτικά δίκτυα και διασφάλισαν τη συνέχεια της χωριστής συλλογής των πλαστικών και των άλλων υλικών, η διοίκηση του Δήμου Σαλαμίνας πιάστηκε για άλλη μια φορά απροετοίμαστη. Χωρίς κανένα σχέδιο διαχείρισης κρίσης, τόνοι ανακυκλώσιμων υλικών καταλήγουν ξανά στους κοινούς πράσινους κάδους, επιβαρύνοντας το περιβάλλον και εκτοξεύοντας τον όγκο των απορριμμάτων προς ταφή.

Φυσικά το τίμημα της αδράνειας θα το πληρώσουν και πάλι οι δημότες.

Η μηδενική προετοιμασία της δημοτικής αρχής δεν αποτελεί απλώς μια διαχειριστική αποτυχία αλλά αποτελεί άμεση οικονομική απειλή για κάθε νοικοκυριό και επαγγελματία του νησιού.

---

---

Όταν ένας δήμος αποτυγχάνει να ανακυκλώσει, να διαχωρίσει τα οργανικά απόβλητα και να μειώσει τα σύμμεικτα, υφίσταται βαριά οικονομικά πρόστιμα και υπέρογκο τέλος ταφής. Αν η Σαλαμίνα φτάσει την 1η Ιανουαρίου 2028 χωρίς λειτουργικό σύστημα ΠΟΠ, χωρίς καφέ κάδους και χωρίς εναλλακτικά ρεύματα ανακύκλωσης, το κόστος αυτό δεν θα εξαφανιστεί. Είναι βέβαιο ότι θα μετακυλιστεί εξ ολοκλήρου στις τσέπες των δημοτών μέσω των δημοτικών τελών.

Αντί ο συνεπής πολίτης που ανακυκλώνει να επιβραβεύεται με χαμηλότερα τέλη, θα καλείται να πληρώνει τα σπασμένα της δημοτικής αδράνειας.

Δυστυχώς στην πραγματικότητα στη Σαλαμίνα θα ήταν πραγματικά αστείο, αν δεν ήταν τόσο τραγικά σοβαρό, το να συζητάμε για ψηφιακά τσιπ RFID, έξυπνους κάδους και μακρόπνοο ευρωπαϊκό σχεδιασμό σε έναν δήμο που αδυνατεί να μαζέψει στοιχειωδώς τα οικιακά απορρίμματα ακόμη και τους χειμερινούς μήνες, όταν ο πληθυσμός του νησιού είναι στο χαμηλότερο σημείο του. Όταν καταρρέει η απλή αποκομιδή του χειμώνα, με τι αξιοπιστία να μιλήσει η δημοτική αρχή για τεχνολογικές καινοτομίες και περιβαλλοντικές μεταρρυθμίσεις;

Ο χρόνος έχει τελειώσει.

Το σύστημα «Πληρώνω Όσο Πετάω» δεν είναι ένα μακρινό θεωρητικό σενάριο, αλλά ένας δεσμευτικός νόμος με αυστηρή προθεσμία.

Η προστασία της τσέπης του δημότη δεν μπορεί να περιμένει το 2028. Η σημερινή αδράνεια είναι ο προπομπός μιας νέας οικονομικής επιβάρυνσης που δεν αντέχει κανείς.

Και κάτι τελευταίο, ως προβληματισμός αλλά και ως προφητεία για το άμεσο μέλλον.

Όταν θα έρθει εκείνη η ώρα και τα δημοτικά τέλη θα εκτοξευθούν στα ύψη για να πληρωθούν τα πρόστιμα και η ανικανότητα διαχείρισης, μην επιτρέψετε να σας πουν πάλι δικαιολογίες και παραμύθια. Μη δεχτείτε να σας πουν ότι φταίνε «άλλοι», δεν φταίμε εμείς αλλά ..»φταίει ο Χατζηπετρής».

Η αλήθεια είναι μία και είναι γραμμένη από σήμερα για να τη τη γνωρίζουμε όλοι!

Τα λεφτά υπήρξαν, ο χρόνος δόθηκε, αλλά η διοίκηση επέλεξε να μην κάνει απολύτως τίποτα.

Και τον λογαριασμό της απραξίας τους, θα τον στείλουν για άλλη μια φορά στα σπίτια μας….