Φορολογικές δηλώσεις 2026: Ποιοι νέοι 18 ετών μπαίνουν φέτος στο «ραντάρ» της εφορίας
ΕΙΔΗΣΕΙΣΕΛΛΑΔΑΚΟΙΝΩΝΙΑ 9 Φεβρουαρίου 2026 fonisalaminas
Τι προβλέπει η νομοθεσία για τους πρωτοεμφανιζόμενους φορολογουμένους
Η φετινή περίοδος υποβολής φορολογικών δηλώσεων φέρνει για πρώτη φορά αντιμέτωπους με την εφορία χιλιάδες νέους που μέσα στο 2025 συμπλήρωσαν το 18ο έτος της ηλικίας τους. Για πολλούς πρόκειται για την πρώτη επαφή με το φορολογικό σύστημα, γεγονός που δημιουργεί εύλογες απορίες, αλλά και σύγχυση γύρω από το ποιοι υποχρεούνται τελικά να υποβάλουν δήλωση και ποιοι όχι.
Η βασική αρχή της φορολογικής νομοθεσίας είναι σαφής: από τη στιγμή που ένα φυσικό πρόσωπο ενηλικιώνεται και αποκτά εισόδημα –ανεξαρτήτως ύψους– θεωρείται αυτοτελής φορολογούμενος και οφείλει να υποβάλει τη δική του φορολογική δήλωση. Ωστόσο, στην πράξη υπάρχουν αρκετές εξαιρέσεις και «γκρίζες ζώνες», που διαφοροποιούν την υποχρέωση ανάλογα με τις συνθήκες διαβίωσης και τα περιουσιακά στοιχεία του νέου.
Ποιοι 18άρηδες είναι υποχρεωμένοι να κάνουν δήλωση
Σύμφωνα με την «Καθημερινή», υποχρέωση υποβολής φορολογικής δήλωσης έχουν οι νέοι που μέσα στο 2025 απέκτησαν οποιοδήποτε πραγματικό εισόδημα. Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται όσοι εργάστηκαν έστω και περιστασιακά, όσοι έλαβαν αμοιβές από παροχή υπηρεσιών, πρακτική άσκηση ή freelance εργασία, αλλά και όσοι είχαν εισόδημα από ενοίκια, τόκους ή άλλες πηγές.
Επιπλέον, δήλωση οφείλουν να καταθέσουν και οι νέοι που, παρότι μπορεί να μην είχαν πραγματικό εισόδημα, εμφανίζουν τεκμαρτό εισόδημα. Αυτό προκύπτει συνήθως από την κατοχή περιουσιακών στοιχείων, όπως αυτοκίνητο ή κατοικία στο όνομά τους, τα οποία ενεργοποιούν τα λεγόμενα «τεκμήρια διαβίωσης». Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στις περιπτώσεις νέων που δεν συγκατοικούν με τους γονείς τους. Αν ένας 18άρης ζει μόνος του ή σε μισθωμένη κατοικία και καλύπτει ο ίδιος τα έξοδα διαβίωσης, τότε θεωρείται οικονομικά ανεξάρτητος και η υποβολή δήλωσης είναι σχεδόν δεδομένη.
Πότε δεν απαιτείται φορολογική δήλωση
Στον αντίποδα, η νομοθεσία προβλέπει σαφείς εξαιρέσεις για τα εξαρτώμενα ενήλικα τέκνα. Νέοι που έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος αλλά δεν απέκτησαν ούτε πραγματικό ούτε τεκμαρτό εισόδημα μέσα στο 2025, δεν υποχρεούνται να υποβάλουν φορολογική δήλωση.
Αυτό ισχύει κυρίως για φοιτητές που σπουδάζουν σε άλλη πόλη, αλλά δεν εργάζονται και δεν έχουν περιουσιακά στοιχεία στο όνομά τους. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η κατοικία όπου διαμένουν δηλώνεται από τον γονέα ως δευτερεύουσα κατοικία, ενώ το παιδί συνεχίζει να εμφανίζεται ως εξαρτώμενο μέλος στη φορολογική δήλωση της οικογένειας. Ακόμη και αν ένα εξαρτώμενο τέκνο επιλέξει προαιρετικά να υποβάλει δήλωση με μηδενικό εισόδημα, δεν ενεργοποιείται η ελάχιστη αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης, καθώς αυτή εφαρμόζεται μόνο όταν υπάρχει δηλωθέν πραγματικό ή τεκμαρτό εισόδημα.
Τι ισχύει με τα τεκμήρια και πότε «σπάνε»
Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία για τους νέους φορολογουμένους είναι τα τεκμήρια. Η κατοχή αυτοκινήτου, ακόμη και μικρού κυβισμού, μπορεί να δημιουργήσει τεκμαρτό εισόδημα και να οδηγήσει σε υποχρέωση δήλωσης. Ωστόσο, τα τεκμήρια αυτά είναι «μαχητά», δηλαδή μπορούν να αμφισβητηθούν. Αν ο νέος αποδείξει ότι συγκατοικεί με συγγενείς πρώτου βαθμού που καλύπτουν τις δαπάνες διαβίωσής του, ότι υπηρετεί τη στρατιωτική του θητεία ή ότι είναι άνεργος και λαμβάνει επίδομα ανεργίας, τότε το τεκμαρτό εισόδημα μπορεί να μη ληφθεί υπόψη.
Η διαδικασία υποβολής και οι κωδικοί
Η υποβολή της φορολογικής δήλωσης γίνεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας της φορολογικής διοίκησης. Οι νέοι πρέπει να διαθέτουν ΑΦΜ και προσωπικούς κωδικούς πρόσβασης στο σύστημα.
Σημειώνεται ότι η φορολογική διοίκηση αποδίδει αυτόματα ΑΦΜ σε ανηλίκους ηλικίας 12 έως 18 ετών. Όσοι δεν έχουν ακόμη κωδικούς πρόσβασης, θα πρέπει να ακολουθήσουν τη σχετική διαδικασία εγγραφής, ώστε να μπορέσουν να υποβάλουν τη δήλωσή τους εγκαίρως.
Τι πρέπει να προσέξουν οι γονείς και οι νέοι
Η πρώτη φορολογική δήλωση είναι συχνά καθοριστική, καθώς λάθη ή παραλείψεις μπορεί να δημιουργήσουν προβλήματα και σε επόμενα έτη. Γι’ αυτό συστήνεται προσοχή στον χαρακτηρισμό του νέου ως εξαρτώμενου ή μη, αλλά και στον έλεγχο τυχόν τεκμηρίων που μπορεί να εμφανιστούν αυτόματα στο σύστημα. Σε κάθε περίπτωση, η σωστή ενημέρωση και η έγκαιρη υποβολή της δήλωσης μπορούν να αποτρέψουν πρόστιμα και περιττή ταλαιπωρία, τόσο για τους ίδιους τους νέους όσο και για τις οικογένειές τους.
athensmagazine.gr
