ΥΠΕΣ: Τι έχει αλλάξει με τα πιστοποιητικά γέννησης & οικογενειακής κατάστασης
ΕΙΔΗΣΕΙΣΕΛΛΑΔΑΚΟΙΝΩΝΙΑ 2 Μαρτίου 2026 fonisalaminas
Αναλυτικές διευκρινίσεις που αφορούν στην κατάργηση της έκδοσης των πιστοποιητικών γέννησης και οικογενειακής κατάστασης στο πλαίσιο διεκπεραίωσης διοικητικών διαδικασιών και την εφαρμογή της αυτεπάγγελτης αναζήτησής τους, παρέχει το Υπουργείο Εσωτερικών με την εγκύκλιο με αριθ. πρωτ. ΔΙΔΔΔΗ/Φ.16/οικ.2923/18-02-2026, η οποία απαντά σε πρακτικά ερωτήματα υπηρεσιών και δήμων για την εφαρμογή του νέου πλαισίου.
Οι πολίτες δεν υποχρεούνται πλέον να προσκομίζουν πιστοποιητικό γέννησης ή οικογενειακής κατάστασης όταν αυτά απαιτούνται για διοικητικές διαδικασίες, από τις10 Απριλίου 2025, ενώ από τις 10 Οκτωβρίου 2025, έληξε και το μεταβατικό στάδιο: οι αρμόδιοι φορείς δεν εκδίδουν πλέον τα συγκεκριμένα πιστοποιητικά για διοικητική χρήση, είτε κατόπιν φυσικής αίτησης είτε ηλεκτρονικά.
Τι αλλάζει:
- Οι δημόσιες υπηρεσίες υποχρεούνται να αναζητούν αυτεπαγγέλτως τα πιστοποιητικά.
- Η άντληση γίνεται ηλεκτρονικά και σε πραγματικό χρόνο, μέσω διαλειτουργικότητας ή μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης (gov.gr).
- Η υποχρέωση ισχύει τόσο για διαδικασίες κατόπιν αίτησης πολίτη όσο και για διαδικασίες που ενεργοποιούνται αυτεπαγγέλτως από τη διοίκηση (π.χ. έλεγχοι).
Όλες οι διοικητικές διαδικασίες που απαιτούν τα συγκεκριμένα δικαιολογητικά πρέπει να είναι δημοσιευμένες στο ΕΜΔΔ-Μίτος, σύμφωνα με το άρθρο 90 του ν. 4727/2020. Χωρίς δημοσίευση, δεν μπορεί να ενεργοποιηθεί απρόσκοπτα η ηλεκτρονική αυτεπάγγελτη αναζήτηση.
Κατ’ εξαίρεση, οι αρμόδιοι φορείς εξακολουθούν να εκδίδουν το πιστοποιητικό γέννησης και το πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης, κατόπιν αίτησης του ενδιαφερομένου, όταν
αυτά προορίζονται για:
α) δικαστική χρήση,
β) χρήση στον ιδιωτικό τομέα ή
γ) χρήση στην αλλοδαπή.
Στις περιπτώσεις αυτές, η έκδοση γίνεται σύμφωνα με τους γενικούς κανόνες των δημοτολογίων.
Ειδικές περιπτώσεις όπου δεν είναι δυνατή η ηλεκτρονική άντληση
Η εγκύκλιος αναγνωρίζει ότι υπάρχουν περιπτώσεις αντικειμενικής αδυναμίας ψηφιακής αναζήτησης, όπως:
- Πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης με «παρατηρήσεις» ή πρώην συζύγους
- Πιστοποιητικό πατρικής ενεργής μερίδας
- Περιπτώσεις χωρίς ΑΦΜ (π.χ. Έλληνες κάτοικοι εξωτερικού)
- Αδυναμία ανεύρεσης ΑΦΜ (π.χ. ειδικές περιπτώσεις ασθενών)
Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα δικαιολογητικά αναζητούνται αυτεπαγγέλτως «με κάθε πρόσφορο τρόπο», βάσει της παρ. 3 του άρθρου 32 του ν. 5099/2024.
Επισημαίνονται οι περιπτώσεις κατά τις οποίες ΔΕΝ εκδίδεται πιστοποιητικό:
1) ΔΕΝ εκδίδεται πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης από μη ενεργή οικογενειακή μερίδα, ήτοι, μερίδα στην οποία δεν υπάρχει ενεργή κανονική εγγραφή Έλληνα πολίτη. Σε αυτήν
την περίπτωση, ο Δήμος εκδίδει βεβαίωση με την οποία παρέχει πληροφορίες για την εν λόγω οικογενειακή μερίδα.
2) ΔΕΝ εκδίδεται πιστοποιητικό γέννησης:
α) για αλλοδαπούς πολίτες, δεδομένου ότι τα πιστοποιητικά εκδίδονται για δημότες, ήτοι πολίτες οι οποίοι έχουν την ελληνική ιθαγένεια και
β) από διαγραμμένες κανονικές εγγραφές και από ενεργές ή διαγραμμένες ενδεικτικές εγγραφές, δεδομένου ο πολίτης δεν είναι δημότης του συγκεκριμένου Δήμου.
3) ΔΕΝ εκδίδεται πιστοποιητικό γέννησης και οικογενειακής κατάστασης για θανόντες δεδομένου ότι, σύμφωνα με τον Αστικό Κώδικα (άρθρο 35) το πρόσωπο παύει να υπάρχει με τον
θάνατό του.
Οδηγίες για τους υπόχρεους φορείς
Σε περίπτωση αντικειμενικής αδυναμίας ηλεκτρονικής άντλησης, ο φορέας οφείλει να αποστείλει αίτημα στον οικείο Δήμο μέσω email, το οποίο πρέπει να περιλαμβάνει:
- Στοιχεία υπηρεσίας
- Περιγραφή διοικητικής διαδικασίας
- Ειδικό λόγο αδυναμίας ηλεκτρονικής άντλησης
- Πλήρη στοιχεία ενδιαφερομένου (ονοματεπώνυμο, στοιχεία γονέων, ημερομηνία γέννησης)
Αν λείπουν τα απαιτούμενα στοιχεία, ο υπάλληλος δημοτολογίου οφείλει να αρνηθεί την έκδοση.
Για τα Δημοτολόγια
Στο Μητρώο Πολιτών έχει προστεθεί ειδικός λόγος έκδοσης:
«αυτεπάγγελτα για νόμιμη χρήση στο Δημόσιο βάσει των άρθρων 32 και 50 του ν. 5099/2024».
Η χρήση του αφορά αποκλειστικά αιτήματα από φορείς του Δημοσίου.
Επιπλέον:
- Για μεταδημότευση δεν απαιτείται πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης, καθώς υπάρχει πρόσβαση στο Μητρώο Πολιτών.
- Το πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης στρατολογικής χρήσης δεν εντάσσεται στο πεδίο εφαρμογής της κατάργησης.
Παρακάτω ολόκληρη η Εγκύκλιος
aftodioikisi.gr
