Σε διαβούλευση το νομοσχέδιο για το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο – Νέα χρηματοδοτικά εργαλεία και δυνατότητες για τους δήμους
ΕΙΔΗΣΕΙΣΕΛΛΑΔΑΚΟΙΝΩΝΙΑ 12 Μαρτίου 2026 fonisalaminas
Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε έως τις 23 Μαρτίου 2026 και ώρα 10 πμ το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με τίτλο «Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, Ταμείο Εκσυγχρονισμού και άλλες διατάξεις», το οποίο δημιουργεί το θεσμικό πλαίσιο για τη διαχείριση δύο σημαντικών ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων που συνδέονται με την πράσινη μετάβαση και την αντιμετώπιση των κοινωνικών επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.
Το νομοσχέδιο αφορά άμεσα και την Τοπική Αυτοδιοίκηση, καθώς οι δήμοι αναμένεται να αποτελέσουν βασικούς φορείς υλοποίησης έργων και δράσεων που θα χρηματοδοτηθούν από τα νέα αυτά ταμεία, ιδιαίτερα στους τομείς της ενεργειακής μετάβασης, της αντιμετώπισης της ενεργειακής φτώχειας και της βιώσιμης κινητικότητας.
Ο στόχος του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου
Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο (Social Climate Fund) αποτελεί νέο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό εργαλείο, το οποίο δημιουργήθηκε στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας και του πακέτου πολιτικών «Fit for 55». Στόχος του είναι να στηρίξει νοικοκυριά, μικρές επιχειρήσεις και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες ώστε να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της ενεργειακής μετάβασης.
Το ελληνικό νομοσχέδιο προβλέπει τη δημιουργία του απαραίτητου διοικητικού μηχανισμού για την αξιοποίηση των πόρων αυτών, με στόχο:
- τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου
- την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης
- την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας
- την υποστήριξη κοινωνικών ομάδων που επηρεάζονται από το αυξημένο κόστος ενέργειας και μεταφορών.
Το ταμείο θα χρηματοδοτήσει δράσεις την περίοδο 2026–2032.
Δημιουργείται Ειδική Υπηρεσία για τη διαχείριση των πόρων
Κεντρικό στοιχείο του νομοσχεδίου είναι η σύσταση Ειδικής Υπηρεσίας Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου και Ταμείου Εκσυγχρονισμού στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Η υπηρεσία αυτή θα έχει αρμοδιότητα:
- τον σχεδιασμό και τον συντονισμό των προγραμμάτων που θα χρηματοδοτηθούν από τα δύο ταμεία
- την παρακολούθηση της υλοποίησης των έργων
- τη συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
- την αξιολόγηση των επενδυτικών προτάσεων και την εκταμίευση των χρηματοδοτήσεων.
Η δομή της υπηρεσίας περιλαμβάνει:
- Συντονιστική Αρχή Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου
- Διεύθυνση Συντονισμού Ταμείου Εκσυγχρονισμού
- Μονάδα Διοικητικής Υποστήριξης
- Αυτοτελές Τμήμα Νομικής Υποστήριξης.
Η υπηρεσία θα στελεχωθεί με 47 θέσεις προσωπικού, ενώ προβλέπεται και δυνατότητα αποσπάσεων υπαλλήλων από φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων των ΟΤΑ.
Οι δυνατότητες που ανοίγονται για τους δήμους
Οι δήμοι αναμένεται να αποτελέσουν σημαντικούς δικαιούχους έργων και δράσεων που θα χρηματοδοτηθούν από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και το Ταμείο Εκσυγχρονισμού.
Μεταξύ των πιθανών παρεμβάσεων που θα μπορούσαν να υλοποιηθούν σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης περιλαμβάνονται:
1. Ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων
Δράσεις που θα μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν:
- ανακαινίσεις δημοτικών κτιρίων
- ενεργειακή αναβάθμιση σχολείων
- εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε δημοτικές εγκαταστάσεις
- ενεργειακές κοινότητες δήμων.
2. Μέτρα αντιμετώπισης ενεργειακής φτώχειας
Οι δήμοι θα μπορούν να συμμετέχουν σε προγράμματα:
- στήριξης ευάλωτων νοικοκυριών
- ενεργειακής εξοικονόμησης σε κατοικίες
- επιδότησης καθαρών μορφών θέρμανσης.
3. Πράσινες μεταφορές
Πιθανές χρηματοδοτήσεις μπορεί να αφορούν:
- ηλεκτροκίνηση σε δημοτικά οχήματα
- υποδομές φόρτισης
- βιώσιμη αστική κινητικότητα
- πράσινες δημόσιες μεταφορές.
4. Βιώσιμη αστική ανάπτυξη
Οι δήμοι θα μπορούν να εντάξουν έργα που σχετίζονται με:
- πράσινες υποδομές
- βελτίωση ενεργειακής αποδοτικότητας δημοτικών υπηρεσιών
- ψηφιακά εργαλεία διαχείρισης ενέργειας.
Ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας των ΟΤΑ
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει και ρυθμίσεις που ενισχύουν την τεχνική υποστήριξη των δήμων για την υλοποίηση έργων.
Συγκεκριμένα:
- δίνεται δυνατότητα αποσπάσεων υπαλλήλων προς φορείς που υλοποιούν Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις (ΟΧΕ) σε δήμους και περιφέρειες
- προβλέπεται η συμμετοχή της ΜΟΔ Α.Ε. για την υποστήριξη της λειτουργίας της Συντονιστικής Αρχής του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου.
Η πρόβλεψη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς πολλοί δήμοι αντιμετωπίζουν περιορισμένη τεχνική επάρκεια στην ωρίμανση έργων.
Συμπληρωματικότητα με άλλα ευρωπαϊκά προγράμματα
Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο δεν θα λειτουργήσει απομονωμένα, αλλά σε συνδυασμό με άλλες ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις, όπως:
- το ΕΣΠΑ 2021-2027
- το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας
- το Σχέδιο Δίκαιης Μετάβασης
- το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα.
Ο συντονισμός αυτών των προγραμμάτων θεωρείται κρίσιμος ώστε να αποφευχθεί η διπλή χρηματοδότηση και να επιτευχθεί μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στις επενδύσεις.
Ένα νέο χρηματοδοτικό πεδίο για την αυτοδιοίκηση
Το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο δημιουργεί ένα νέο χρηματοδοτικό πλαίσιο που μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο για τους δήμους την επόμενη δεκαετία.
Η επιτυχία του, ωστόσο, θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από:
- την ικανότητα των δήμων να ωριμάσουν έργα
- την επάρκεια των διοικητικών μηχανισμών
- την αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ κράτους, περιφερειών και τοπικής αυτοδιοίκησης.
Η αξιοποίηση των πόρων του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου μπορεί να αποτελέσει μια σημαντική ευκαιρία για την πράσινη και κοινωνικά δίκαιη μετάβαση των ελληνικών πόλεων τα επόμενα χρόνια.
myota.gr
