Δήμοι: Με απευθείας αναθέσεις το 86,6% των συμβάσεων – Τα ποσά
ΕΙΔΗΣΕΙΣΕΛΛΑΔΑΚΟΙΝΩΝΙΑ 31 Οκτωβρίου 2026 fonisalaminas
Σχεδόν εννέα στις δέκα δημόσιες συμβάσεις των δήμων πραγματοποιήθηκαν με τη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης κατά το τρίτο τρίμηνο του 2026, σύμφωνα με εκτενή ανάλυση του BizList.gr, η οποία βασίζεται στα στοιχεία του Κεντρικού Ηλεκτρονικού Μητρώου Δημοσίων Συμβάσεων (ΚΗΜΔΗΣ).
Η έρευνα καλύπτει το σύνολο των 332 δήμων της χώρας και αναδεικνύει την έκταση της χρήσης των απευθείας αναθέσεων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, καθώς και τις σημαντικές διαφοροποιήσεις που καταγράφονται μεταξύ μικρών και μεγάλων δήμων.
Ειδικότερα, από την 1η Ιουλίου έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026, οι δήμοι καταχώρισαν συνολικά 18.775 νέες συμβάσεις, αξίας 591,87 εκατομμυρίων ευρώ, χωρίς ΦΠΑ. Από αυτές, το 86,6% πραγματοποιήθηκε με απευθείας ανάθεση, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό επί της συνολικής αξίας των συμβάσεων διαμορφώθηκε στο 30,6%.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι, αν και οι απευθείας αναθέσεις αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα των συμβάσεων ως προς τον αριθμό τους, αντιπροσωπεύουν αισθητά μικρότερο τμήμα των συνολικών οικονομικών υποχρεώσεων των δήμων.
Πάνω από 23.000 συμβάσεις από δήμους και δημοτικές επιχειρήσεις
Ακόμη μεγαλύτερος είναι ο αριθμός των συμβάσεων όταν στην ανάλυση περιλαμβάνονται, πέρα από τους ίδιους τους δήμους, και οι επιχειρήσεις τους.
Στη συγκεκριμένη κατηγορία καταγράφηκαν 23.498 νέες συμβάσεις, συνολικής αξίας 769,88 εκατομμυρίων ευρώ, με το ποσοστό των απευθείας αναθέσεων να φτάνει το 86,8%.
Πρόκειται για την κατηγορία φορέων με τον μεγαλύτερο αριθμό συμβάσεων σε ολόκληρο το Δημόσιο κατά το εξεταζόμενο τρίμηνο.
Η ανάλυση διαχωρίζει τις συμβάσεις των 332 δήμων από εκείνες των δημοτικών επιχειρήσεων και των λοιπών νομικών τους προσώπων. Με τον τρόπο αυτό αποτυπώνεται χωριστά η συμβατική δραστηριότητα που πραγματοποιεί κάθε δημοτική αρχή με το δικό της ΑΦΜ.
Η διάκριση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα συνολικά ποσά και τα ποσοστά διαφοροποιούνται όταν συνυπολογίζονται οι δημοτικές επιχειρήσεις.
Δημόσιο: Οκτώ στις δέκα συμβάσεις με απευθείας ανάθεση
Η εικόνα των δήμων εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση που καταγράφεται στο σύνολο των δημόσιων φορέων.
Σύμφωνα με την ανάλυση του BizList.gr, στο τρίτο τρίμηνο του 2026 καταχωρίστηκαν στο ΚΗΜΔΗΣ 65.908 νέες δημόσιες συμβάσεις, συνολικής αξίας περίπου 3,13 δισ. ευρώ, χωρίς ΦΠΑ.
Από αυτές, οι 52.529 συμβάσεις, δηλαδή το 79,7%, πραγματοποιήθηκαν με απευθείας ανάθεση.
Η συνολική αξία των απευθείας αναθέσεων ανήλθε σε 575,30 εκατομμύρια ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 18,4% της αξίας όλων των νέων συμβάσεων του τριμήνου.
| Μέτρο | Μερίδιο απευθείας |
| στο πλήθος των συμβάσεων | 79,7% |
| στην αξία | 18,4% |
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι απευθείας αναθέσεις κυριαρχούν αριθμητικά, ενώ οι μεγαλύτερες συμβάσεις συγκεντρώνουν το σημαντικότερο μέρος του οικονομικού αντικειμένου.
Ενδεικτικά, οι συμβάσεις αξίας έως 30.000 ευρώ ανήλθαν σε 60.544 και αποτέλεσαν το 91,9% του συνολικού αριθμού. Ωστόσο, η αξία τους αντιστοιχούσε μόλις στο 18,2% της συνολικής αξίας των συμβάσεων.
Στον αντίποδα, μόλις 339 συμβάσεις, αξίας άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ η καθεμία, συγκέντρωσαν συνολικά 1,82 δισ. ευρώ, δηλαδή το 58,1% του οικονομικού αντικειμένου.
| Ποσό σύμβασης | Συμβάσεις | Αξία | Απευθείας |
| ως 30.000 € | 60.544 | 571,91 εκατ. € | 85,0% |
| 30.000 – 60.000 € | 1.983 | 91,49 εκατ. € | 40,2% |
| 60.000 € – 1 εκατ. € | 2.996 | 649,32 εκατ. € | 7,5% |
| πάνω από 1 εκατ. € | 339 | 1,82 δισ € | 2,4% |
Μικροί δήμοι: Απευθείας αναθέσεις που ξεπερνούν το 95%
Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της έρευνας αφορά τη σχέση ανάμεσα στο πληθυσμιακό μέγεθος των δήμων και στη συχνότητα προσφυγής στη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης.
Η ανάλυση κατατάσσει τους 332 δήμους σε πέντε πληθυσμιακές κατηγορίες, αξιοποιώντας τα στοιχεία της απογραφής του 2021.
Στους 50 δήμους με πληθυσμό έως 5.000 κατοίκους, η διάμεση τιμή του ποσοστού των απευθείας αναθέσεων φτάνει το 96,2%.
Αντίστοιχα, στους 128 δήμους με πληθυσμό από 5.000 έως 20.000 κατοίκους, η διάμεση τιμή διαμορφώνεται στο 95,2%.
Η εικόνα διαφοροποιείται όσο αυξάνεται ο πληθυσμός. Στους 89 δήμους των 20.000 έως 50.000 κατοίκων, το αντίστοιχο ποσοστό υποχωρεί στο 89,1%, ενώ στους 49 δήμους με πληθυσμό από 50.000 έως 100.000 κατοίκους περιορίζεται στο 82,6%.
Στους 16 μεγαλύτερους δήμους της χώρας, με περισσότερους από 100.000 κατοίκους, η διάμεση τιμή φτάνει το 70,7%.
Η διαφοροποίηση μεταξύ των πληθυσμιακών ομάδων είναι σαφής: οι μικρότεροι δήμοι εμφανίζουν μεγαλύτερη αναλογική χρήση των απευθείας αναθέσεων, ενώ στους μεγαλύτερους δήμους το ποσοστό είναι χαμηλότερο.
Συμβάσεις λίγο κάτω από το όριο των 30.000 ευρώ
Η μελέτη εξετάζει ξεχωριστά και τις συμβάσεις που βρίσκονται κοντά στο χρηματικό όριο της απευθείας ανάθεσης.
Συγκεκριμένα, αναλύονται οι συμβάσεις αξίας 28.000 έως 30.000 ευρώ, δηλαδή εκείνες που βρίσκονται ακριβώς κάτω από το συνήθως εφαρμοζόμενο όριο των 30.000 ευρώ για προμήθειες και υπηρεσίες.
Σε επίπεδο χώρας, καταγράφηκαν 4.545 συμβάσεις στη συγκεκριμένη ζώνη αξίας, αριθμός που αντιστοιχεί στο 6,9% των νέων συμβάσεων του εξεταζόμενου τριμήνου.
Στους δήμους, η διάμεση τιμή του μεριδίου αυτών των συμβάσεων παρουσιάζει διαφοροποιήσεις ανάλογα με τον πληθυσμό.
Στους δήμους έως 5.000 κατοίκους διαμορφώνεται στο 4,8%, ενώ στους δήμους από 5.000 έως 20.000 κατοίκους στο 4,7%.
Στους δήμους των 20.000 έως 50.000 κατοίκων ανεβαίνει στο 8,3%, στους δήμους των 50.000 έως 100.000 κατοίκων στο 8,9%, ενώ στους δήμους άνω των 100.000 κατοίκων φτάνει το 12,1%.
| Κάτοικοι | Δήμοι | Απευθείας, % πλήθους | Απευθείας, % αξίας | 28.000-30.000 €, % πλήθους | Αξία ανά κάτοικο |
| ως 5.000 | 50 | 96,2% (92,0%) | 73,1% (65,6%) | 4,8% (6,5%) | 256,6 € (488,5 €) |
| 5.000 – 20.000 | 128 | 95,2% (91,8%) | 58,1% (59,2%) | 4,7% (7,2%) | 75,1 € (93,7 €) |
| 20.000 – 50.000 | 89 | 89,1% (84,1%) | 45,2% (47,5%) | 8,3% (10,1%) | 52,7 € (66,6 €) |
| 50.000 – 100.000 | 49 | 82,6% (79,8%) | 26,2% (31,9%) | 8,9% (11,1%) | 35,4 € (56,2 €) |
| πάνω από 100.000 | 16 | 70,7% (70,3%) | 26,8% (28,5%) | 12,1% (13,7%) | 17,9 € (28,2 €) |
| όλοι οι δήμοι | 332 | 91,5% (86,8%) | 47,8% (51,0%) | 6,8% (8,8%) | 63,7 € (126,0 €) |
Πόσες συμβάσεις κάνουν υπουργεία, περιφέρειες και νοσοκομεία
Η σύγκριση με τους υπόλοιπους δημόσιους φορείς αναδεικνύει σημαντικές διαφοροποιήσεις στη χρήση των διαδικασιών ανάθεσης.
Στα υπουργεία καταχωρίστηκαν 7.458 νέες συμβάσεις, συνολικής αξίας 636,16 εκατομμυρίων ευρώ. Το 88,4% του αριθμού τους αφορούσε απευθείας αναθέσεις, ποσοστό υψηλότερο από εκείνο των δήμων.
Αντίθετα, στις περιφέρειες, οι οποίες κατέγραψαν 4.339 συμβάσεις αξίας 553,76 εκατ. ευρώ, το ποσοστό των απευθείας αναθέσεων περιορίστηκε στο 60,8%.
Στα νοσοκομεία και στους λοιπούς φορείς υγείας καταγράφηκαν 18.014 συμβάσεις, συνολικής αξίας 360,83 εκατ. ευρώ, με το 74,6% να πραγματοποιείται μέσω απευθείας ανάθεσης.
Στα πανεπιστήμια και στα ερευνητικά κέντρα το αντίστοιχο ποσοστό ανήλθε στο 82,4%, σε σύνολο 1.773 συμβάσεων.
Τέλος, στους υπόλοιπους δημόσιους φορείς, συμπεριλαμβανομένων επιχειρήσεων, οργανισμών και αρχών, καταγράφηκαν 10.826 συμβάσεις, συνολικής αξίας 742,57 εκατ. ευρώ, με ποσοστό απευθείας αναθέσεων 73,8%.
| Φορείς | Συμβάσεις | Αξία | Απευθείας, στο πλήθος |
| δήμοι και επιχειρήσεις τους | 23.498 | 769,88 εκατ. € | 86,8% |
| υπουργεία | 7.458 | 636,16 εκατ. € | 88,4% |
| περιφέρειες | 4.339 | 553,76 εκατ. € | 60,8% |
| νοσοκομεία και φορείς υγείας | 18.014 | 360,83 εκατ. € | 74,6% |
| πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα | 1.773 | 71,07 εκατ. € | 82,4% |
| άλλοι φορείς (δημόσιες επιχειρήσεις, οργανισμοί, αρχές) | 10.826 | 742,57 εκατ. € | 73,8% |
Περιφέρεια Αττικής: Στην κορυφή με συμβάσεις 307 εκατ. ευρώ
Στην πρώτη θέση μεταξύ των αναθετουσών αρχών, με κριτήριο τη συνολική αξία των νέων συμβάσεων, βρίσκεται η Περιφέρεια Αττικής.
Κατά το τρίτο τρίμηνο του 2026 καταχώρισε 700 νέες συμβάσεις, συνολικής αξίας 307,22 εκατομμυρίων ευρώ.
Καθοριστικό ρόλο στο συγκεκριμένο ποσό διαδραματίζει μία μεγάλη σύμβαση, ύψους 241,55 εκατομμυρίων ευρώ, η οποία αφορά το Μητροπολιτικό Πάρκο στον Φαληρικό Όρμο.
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη νέα δημόσια σύμβαση που περιλαμβάνεται στην ανάλυση για το συγκεκριμένο τρίμηνο.
Ακολουθούν, ως προς το συνολικό οικονομικό αντικείμενο, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας με 191,55 εκατ. ευρώ, το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου με 159,88 εκατ. ευρώ και η Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας με 113,10 εκατ. ευρώ.
Αξιοσημείωτο είναι ότι το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας βρέθηκε στην πρώτη θέση ως προς τον αριθμό των νέων συμβάσεων, με 3.888 καταχωρίσεις, από τις οποίες οι 3.422 αφορούσαν απευθείας αναθέσεις.
| Αναθέτουσα αρχή | Συμβάσεις | Αξία |
| Περιφέρεια Αττικής | 700 | 307,22 εκατ. € |
| Υπουργείο Εθνικής Άμυνας | 3.888 | 191,55 εκατ. € |
| Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου | 28 | 159,88 εκατ. € |
| Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας | 77 | 113,10 εκατ. € |
| Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων | 175 | 110,28 εκατ. € |
| Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδος (ΟΣΕ) | 192 | 88,73 εκατ. € |
| ΑΔΜΗΕ | 305 | 88,14 εκατ. € |
| ΕΥΔΑΠ | 46 | 79,94 εκατ. € |
| Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών | 83 | 57,45 εκατ. € |
| Οργανισμός Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης | 43 | 53,23 εκατ. € |
Τα στοιχεία για τις εταιρείες που αναλαμβάνουν δημόσιες συμβάσεις
Η ανάλυση επεκτείνεται και στους αναδόχους των δημόσιων συμβάσεων.
Οι 65.908 νέες συμβάσεις του τριμήνου κατανεμήθηκαν σε 23.480 διαφορετικά ΑΦΜ.
Από αυτά, τα 19.747, ποσοστό 84,1%, αντιστοιχούν σε επιχειρήσεις εγγεγραμμένες στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (ΓΕΜΗ).
Τα υπόλοιπα 3.733 ΑΦΜ δεν εντοπίζονται στο ΓΕΜΗ, με την ανάλυση να διευκρινίζει ότι στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται και δημόσιοι φορείς ή ξένες εταιρείες.
Στις μεγαλύτερες συμβάσεις του τριμήνου συγκαταλέγονται, εκτός από το έργο του Φαληρικού Όρμου, προμήθειες καυσίμων για το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, σιδηροδρομικά έργα, έργα υποδομών και συμβάσεις προμηθειών στον τομέα της υγείας.
| Ανάδοχος | Συμβάσεις | Αξία | Μεγαλύτερη σύμβαση |
| κοινοπραξία ΑΕΝΑΟΝ 1 (ΗΛΙΟΧΩΡΑ, ΤΕΡΝΑ, ΜΕΤΚΑ, ΕΛΕΜΚΑ) | 1 | 241,55 εκατ. € | Πάρκο Φαληρικού Όρμου, Περιφέρεια Αττικής |
| Ελληνικά Πετρέλαια | 7 | 89,27 εκατ. € | αεροπορικό καύσιμο, Υπουργείο Εθνικής Άμυνας |
| ΑΒΑΞ | 1 | 58,71 εκατ. € | σηματοδότηση Παλαιοφάρσαλος-Καλαμπάκα, ΟΣΕ |
| ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ | 1 | 55,62 εκατ. € | ΣΔΙΤ (σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα) Χοχλακιές-Άγιος Ιωάννης, Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης |
| Viatris Hellas | 4 | 48,84 εκατ. € | φάρμακα, Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας |
| Εθνική Leasing | 4 | 47,22 εκατ. € | 65 ηλεκτρικά απορριμματοφόρα, σύνδεσμος δήμων Αττικής |
| ΟΤΕ | 47 | 42,42 εκατ. € | ασύρματη επικοινωνία Πυροσβεστικής, Κοινωνία της Πληροφορίας |
| ΤΕΡΝΑ | 1 | 36,98 εκατ. € | υποσταθμός και καλώδιο 150 kV Κερατέας, ΑΔΜΗΕ |
| Metlen Energy & Metals | 1 | 36,88 εκατ. € | ΕΥΔΑΠ |
| ESA Security Solutions | 15 | 34,86 εκατ. € | συμφωνία-πλαίσιο, Υπουργείο Μετανάστευσης |
Πώς προέκυψαν τα στοιχεία
Η έρευνα του BizList.gr βασίζεται στις συμβάσεις του ΚΗΜΔΗΣ που καταχωρίστηκαν από την 1η Ιουλίου έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026, με ημερομηνία ανάκτησης δεδομένων τη 15η Οκτωβρίου 2026.
Από την ανάλυση διαχωρίστηκαν οι νέες συμβάσεις από τις τροποποιήσεις παλαιότερων συμβάσεων, προκειμένου να αποτραπεί η διπλή προσμέτρηση οικονομικών ποσών.
Η διευκρίνιση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι τροποποιήσεις που καταχωρίζονται στο ΚΗΜΔΗΣ συχνά επαναλαμβάνουν ολόκληρο το ποσό της αρχικής σύμβασης και όχι μόνο την οικονομική μεταβολή της.
Επιπλέον, τα στοιχεία αφορούν την ημερομηνία καταχώρισης και όχι απαραίτητα την ημερομηνία υπογραφής κάθε σύμβασης.
Η μελέτη δεν πραγματοποιεί σύγκριση με το τρίτο τρίμηνο του 2025, λόγω διαφορών στη μεθοδολογία συγκέντρωσης και επεξεργασίας των παλαιότερων δεδομένων.
Για τους δήμους χρησιμοποιείται ο μόνιμος πληθυσμός της απογραφής του 2021, ενώ οι συγκρίσεις ανά πληθυσμιακή κατηγορία βασίζονται στους δήμους που κατέγραψαν τουλάχιστον 20 συμβάσεις κατά το εξεταζόμενο τρίμηνο.
Η συνολική εικόνα που προκύπτει είναι ότι η απευθείας ανάθεση αποτελεί την κυρίαρχη διαδικασία ως προς τον αριθμό των δημοτικών συμβάσεων, με τη συχνότητά της να διαφοροποιείται σημαντικά ανάλογα με το πληθυσμιακό μέγεθος των δήμων.
aftodioikisi.gr
