Η Νέα Αρχιτεκτονική της Ισχύος και το Τέλος των Ψευδαισθήσεων
ΑΡΘΡΑ (ΕΙΔΗΣΕΙΣ)ΕΛΛΑΔΑ 31 Ιανουαρίου 2026 fonisalaminas
του Μιχάλη Λιβανού
Βουλευτή ΝΔ Β’ Πειραιά
Η εικόνα της φρεγάτας FDI «Κίμων» να σχίζει τα νερά της Μεσογείου και η ταυτόχρονη υπερκάλυψη της έκδοσης του ελληνικού δεκαετούς ομολόγου δεν είναι δύο παράλληλα γεγονότα. Είναι οι δύο όψεις του νομίσματος της εθνικής προόδου σε συνθήκες ασφάλειας.
Η λογική των κομμάτων διαμαρτυρίας υπαγορεύει ότι οι εξοπλισμοί «στερούν πόρους» από την παιδεία ή την υγεία. Ωστόσο, μια βαθύτερη γεωοικονομική ανάλυση αποκαλύπτει μια σκληρή αλήθεια: Στον 21ο αιώνα, το γεωπολιτικό ρίσκο τιμολογείται ακριβότερα από το δημοσιονομικό ρίσκο. Οι αγορές δεν δάνεισαν την Ελλάδα με χαμηλότερο spread μόνο επειδή μείωσε το έλλειμμά της, αλλά επειδή έδειξε ότι διαθέτει την «σκληρή ισχύ» να προστατεύσει την επένδυσή της.
Η θέση του Πρωθυπουργού είναι σωστή: «Αμυντική και οικονομική ασφάλεια είναι έννοιες αλληλένδετες». Είναι ο μοναδικός μηχανισμός προόδου (ίσως και επιβίωσης) σε έναν κόσμο όπου το Διεθνές Δίκαιο υποχωρεί διαρκώς.
Από την Παθητική Άμυνα στην Προβολή Ισχύος
Το ελληνικό εξοπλιστικό πρόγραμμα, με αιχμή τις φρεγάτες Belharra και τα αεροσκάφη Rafale (και μελλοντικά F-35), δεν αποτελεί απλώς «εκσυγχρονισμό» των ενόπλων μας δυνάμεων. Συνιστά αλλαγή παραδείγματος από την αποτροπή δι’ παρουσίας, στην απαγόρευση περιοχής (Anti-Access/Area Denial).
Η Ελλάδα δεν αγοράζει απλώς πλοία· αγοράζει «πλωτά φρούρια» ψηφιακής εμπλοκής που επεκτείνουν την εθνική κυριαρχία εκατοντάδες μίλια πέρα από τις ακτές. Αυτό δημιουργεί ένα «θόλο ασφαλείας» μέσα στον οποίο η οικονομική δραστηριότητα (τουρισμός, ναυτιλία, εξορύξεις) μπορεί να ανθίσει απρόσκοπτα. Χωρίς αυτή την προστασία, κάθε οικονομικό σχέδιο είναι όμηρος της διάθεσης του εξ ανατολών γείτονα.
Ο Άξονας Ελλάδα-Κύπρος- Ισραήλ ως «Ενεργειακή Ασπίδα»
Η συνεργασία με το Ισραήλ και την Κύπρο υπερβαίνει τη διπλωματική αβρότητα. Πρόκειται για τη δημιουργία ενός ενιαίου γεωστρατηγικού χώρου.
Οι αγορές αντιλαμβάνονται την Ανατολική Μεσόγειο ως την εναλλακτική πηγή ενέργειας της Ευρώπης. Οι αγωγοί (EastMed ή παραλλαγές του) και τα καλώδια (Great Sea Interconnector) δεν είναι απλώς υποδομές και η ικανότητα της Ελλάδας να προβάλει ισχύ είναι η ασφαλιστική κάλυψη αυτών των projects. Χωρίς ισχυρό Πολεμικό Ναυτικό, η Ελλάδα είναι απλώς ένας παρατηρητής στον ενεργειακό χάρτη. Με ισχυρό Ναυτικό, γίνεται ρυθμιστής (gatekeeper).
Η Μεγάλη Εικόνα: Η Γροιλανδία και το Τέλος του Ρομαντισμού
Για να κατανοήσουμε πλήρως τον στρατηγικό σχεδιασμό της Ελλάδας στην υπό διαμόρφωση νέα παγκόσμια σκακιέρα, πρέπει να κοιτάξουμε χιλιάδες μίλια βορειότερα, στη Γροιλανδία. Η επαναφορά σεναρίων περί αγοράς ή ελέγχου της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ (μια συζήτηση που αναζωπυρώνεται σε περιόδους γεωπολιτικού ρεαλισμού) δεν είναι απλώς ένα σημείο των καιρών. Είναι το προανάκρουσμα ενός νέου κόσμου.
Η «Κτηματομεσιτική» Γεωπολιτική (Real Estate Geopolitics)
Η υπόθεση της Γροιλανδίας αποκαλύπτει ότι για τις υπερδυνάμεις, η εδαφική κυριαρχία μετατρέπεται σε συναλλακτικό αγαθό (transactional asset). Αν οι ΗΠΑ βλέπουν εδάφη συμμάχων (Δανία/ΝΑΤΟ) ως στρατηγικά ακίνητα προς απόκτηση για τον έλεγχο της Αρκτικής και των σπάνιων γαιών, τότε η ίδια η δομή του ΝΑΤΟ αλλοιώνεται. Και το χειρότερο, κάτι τέτοιο θα δημιουργούσε «νομικό προηγούμενο», ένα άλλοθι και για άλλα «επίδοξα» κράτη μέλη με παρόμοιες εκπεφρασμένες αναθεωρητικές βλέψεις.
Πιθανές συνέπειες για το ΝΑΤΟ; Ο κίνδυνος να μεταβούμε από μια Συμμαχία Αξιών σε μια Συμμαχία Συμφερόντων. Το Άρθρο 5 (η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής) κινδυνεύει να γίνει προαιρετικό, εξαρτώμενο από το «τι φέρνει στο τραπέζι» το κάθε μέλος.
Το Δίκαιο του Ισχυρού ως Νέα Κανονικότητα
Ζούμε το τέλος της μεταπολεμικής ψευδαίσθησης ότι το Διεθνές Δίκαιο προστατεύει τους αδύναμους.
Στην Ουκρανία, στη Γάζα, στην Ερυθρά Θάλασσα, και δυνητικά στην Αρκτική (Γροιλανδία), επιβεβαιώνεται ο Θουκυδίδης: «Οι ισχυροί κάνουν ό,τι τους επιτρέπει η δύναμή τους και οι αδύναμοι υποφέρουν ό,τι τους επιβάλλει η αδυναμία τους».
Σε αυτό το πλαίσιο, η επίκληση του Διεθνούς Δικαίου από την Ελλάδα έχει αξία μόνο όταν συνοδεύεται από την απειλή πρόκλησης αφόρητου κόστους στον αντίπαλο. Η φρεγάτα «Κίμων» είναι ακριβώς αυτό: Η υλική υπόσταση του Δικαίου.
Η Ετυμηγορία (The Verdict)
Η επιτυχής έκδοση του ομολόγου και η άφιξη των νέων φρεγατών στέλνουν ένα σαφές μήνυμα: Η Ελλάδα μετατρέπεται από «καταναλωτή ασφάλειας» (security consumer) σε «πάροχο ασφάλειας» (security provider).
Το επόμενο βήμα πρέπει να είναι η διασύνδεση της αμυντικής βιομηχανίας με την εθνική οικονομία. Δεν αρκεί να αγοράζουμε ασφάλεια· πρέπει να την παράγουμε κιόλας. Εάν τα 4 δισ. που αντλήθηκαν από τις αγορές και τα δισ. που δίνονται για εξοπλισμούς δεν επιστρέψουν, έστω εν μέρει, ως βιομηχανική παραγωγή και τεχνογνωσία (R&D) στη χώρα, θα έχουμε πετύχει κατά το ήμισυ.
Σε έναν κόσμο όπου οι ΗΠΑ μπορεί αύριο να διαπραγματεύονται την ασφάλεια της Ευρώπης με όρους real estate (βλ. Γροιλανδία), και το ΝΑΤΟ να αναζητά ταυτότητα, η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να είναι απλώς ένας «αξιόπιστος εταίρος» ή ένας «συνεπής οφειλέτης». Πρέπει παράλληλα να είναι «αστακός». Μόνο τότε το spread θα παραμείνει χαμηλό και τα σύνορα αδιαπέραστα.
Γιατί, απ’ ότι φαίνεται, στον γενναίο νέο κόσμο που ανατέλλει, η οικονομική ελευθερία, τελικά, αγοράζεται με το νόμισμα της ισχύος.
Άρθρο μου στην εφημερίδα «Κοινωνική Πειραιά» • 24.01.2026
