Η Πλατεία Εθνικής Αντιστάσεως: Από χώρος συνάντησης και αναψυχής σε πεδίο εμπορικής εκμετάλλευσης

Η Πλατεία Εθνικής Αντιστάσεως στη Σαλαμίνα υπήρξε για δεκαετίες ένας ανοιχτός δημόσιος χώρος, σημείο αναφοράς για κατοίκους κάθε ηλικίας.

Ένας χώρος όπου τα παιδιά έπαιζαν ελεύθερα, οι οικογένειες περπατούσαν με ασφάλεια και οι παρέες συναντιόνταν χωρίς να απαιτείται κατανάλωση ή εισιτήριο. Η αξία της πλατείας βρισκόταν ακριβώς στον δημόσιο και κοινόχρηστο χαρακτήρα της.

Σήμερα , όμως, η εικόνα αυτή φαίνεται να έχει αλλάξει σημαντικά. Η αδυναμία της δημοτικής αρχής να σχεδιάσει, να συντηρήσει και να αναβαθμίσει τον χώρο με γνώμονα τις ανάγκες των κατοίκων οδήγησε σε μια διαφορετική προσέγγιση: την παραχώρηση του δημόσιου χώρου σε δραστηριότητες με έντονο εμπορικό χαρακτήρα.

Η εγκατάσταση λούνα παρκ στην πλατεία παρουσιάστηκε ως μια μορφή ψυχαγωγίας. Ωστόσο, πολλοί κάτοικοι εκφράζουν την άποψη ότι η χρήση αυτή αλλοιώνει τον χαρακτήρα του χώρου. Η πλατεία δεν λειτουργεί πλέον ως ελεύθερος τόπος συνάντησης, αλλά ως χώρος όπου κυριαρχούν οι εμπορικές δραστηριότητες και η οικονομική εκμετάλλευση.

Ιδιαίτερη κριτική ασκείται και στη μουσική που συνοδεύει τη λειτουργία των εγκαταστάσεων. Αντί για ένα περιβάλλον προσαρμοσμένο στις ανάγκες των παιδιών και των οικογενειών, η ηχητική κάλυψη συχνά παραπέμπει σε μορφές διασκέδασης που δύσκολα συνδέονται με τον παιδικό χαρακτήρα που υποτίθεται ότι υπηρετεί ένας τέτοιος χώρος.

Η ένταση και το είδος της μουσικής δημιουργούν συχνά την αίσθηση ότι η πλατεία εξυπηρετεί περισσότερο μια εμπορική δραστηριότητα παρά μια κοινωνική ανάγκη. Το ζήτημα δεν είναι μόνο αισθητικό. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται μια δημοτική αρχή τον δημόσιο χώρο.

Οι πλατείες δεν είναι απλώς κενά οικόπεδα που μπορούν να αξιοποιούνται περιστασιακά για κάθε είδους δραστηριότητα. Αποτελούν βασικά στοιχεία της κοινωνικής ζωής, χώρους ελεύθερης πρόσβασης που οφείλουν να παραμένουν διαθέσιμοι σε όλους, ανεξαρτήτως οικονομικής δυνατότητας.

Όταν η έλλειψη σχεδιασμού οδηγεί στην αντικατάσταση της δημόσιας χρήσης από εμπορικές δραστηριότητες, τότε δημιουργείται ένα εύλογο ερώτημα: ποια είναι η προτεραιότητα της δημοτικής αρχής; Η προστασία και αναβάθμιση των κοινόχρηστων χώρων ή η προσωρινή κάλυψη των αδυναμιών της μέσω ιδιωτικών δραστηριοτήτων;

Η Πλατεία Εθνικής Αντιστάσεως δεν χρειάζεται να μετατραπεί σε λούνα παρκ για να είναι ζωντανή. Χρειάζεται καθαριότητα, επαρκή φωτισμό, συντήρηση, πράσινο, ασφάλεια και δράσεις που να ενισχύουν τη συμμετοχή των κατοίκων. Χρειάζεται να παραμείνει αυτό που ήταν πάντα: ένας δημόσιος χώρος για όλους.

Η πραγματική επιτυχία μιας δημοτικής αρχής δεν μετριέται από το πόσες εμπορικές δραστηριότητες φιλοξενεί μια πλατεία, αλλά από το κατά πόσο καταφέρνει να διατηρεί τον δημόσιο χαρακτήρα της, εξασφαλίζοντας ότι τα παιδιά, οι οικογένειες και οι κάτοικοι μπορούν να την απολαμβάνουν ελεύθερα, καθημερινά και χωρίς αποκλεισμούς.

Ενεργοί πολίτες “Η ελιά της Όρσας”